Międzynarodowy Dzień Przewodnika Turystycznego – 21 lutego 2019 r.

Relacje z imprez » Rok 2019 » Międzynarodowy Dzień Przewodnika Turystycznego – 21 lutego 2019 r.

Dzień 21 lutego już wpisał się w kalendarz przemyślan jako Międzynarodowy Dzień Przewodnika Turystycznego – dzień, w którym będzie można zobaczyć coś nowego, dotknąć, posmakować lub usłyszeć coś, co zwykle raczej jest niemożliwe. Taki cel jako przewodnicy PTTK obraliśmy przy obchodzeniu naszego święta. Podczas wcześniejszych edycji byliśmy już m.in. w Wyższym Seminarium Duchownym, w pałacu Lubomirskich, w klasztorze Karmelitanek Bosych, w jednostce wojskowej. W tym roku odwiedziliśmy dawny szpital załogowy (garnizonowy) przy ul. Dobromilskiej (obecnie ul. Słowackiego).

Okres budowy kompleksu (m.in. 8 budynków szpitalnych, budynku administracyjnego, prosektorium, laboratorium, spichlerza, stajni) trwał 5 lat i już w roku 1887 przyjęto pierwszych pacjentów. Szpital przyjmował przede wszystkim żołnierzy, ale ludność cywilna również korzystała z usług tych obiektów. Pokazując ten teren, skupiliśmy się na okresie od powstania kompleksu szpitalnego aż do zakończenia II wojny światowej. Tegoroczne obchody rozpoczął wykład pana Tomasza Idzikowskiego- speca od Twierdzy Przemyśl pt.: „Przemyskie lazarety” (lazarety to polowe szpitale wojskowe
 z okresu wojny).  …”według obliczeń, jesienią 1914 roku, tuż po odparciu pierwszego natarcia
 - w Twierdzy Przemyśl przebywało 130.000 załogi, 30.000 ludności cywilnej, 2.000 jeńców rosyjskich, 21.500 koni oraz ponad 1.000 dział artyleryjskich  (…)”. Dodać należy, że Rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 10 grudnia 2018 r. uznano za pomnik historii "Twierdzę Przemyśl", która obejmuje następujące części: 1) pierścień wewnętrzny; 2) linię wspierającą; 3) pierścień zewnętrzny; 4) obiekty zaplecza. Po wykładzie przewodnicy ruszyli z grupami
w teren, a było gdzie chodzić i co pokazywać:

1.       Można było obejrzeć zabytkowe pojazdy z różnych dziedzin ratownictwa oraz policji eksponowane przez Muzeum Ratownictwa w Krakowie Oddział w Przemyślu, m.in.  samochód marki Żuk jako ”Pogotowie ratunkowe”, wejść do pojazdu policyjnego marki Autosan H6-ZK służącego do przewożenia skazanych, jak i przywitać się z policją państwową
z okresu międzywojennego. Uczestników imprezy „krakowiacy” częstowali obwarzankami
z makiem lub z sezamem.

2.       Obejrzeć scenkę z sali szpitalnej, w której bohaterami byli: wojskowy lekarz, sanitariuszki oraz ranny żołnierz; bogata aparatura medyczna z dawnych lat nadała odpowiedniego klimatu czasów minionych.

3.       Wczuć się w atmosferę pobytu szpitalnego, smakując zupę mleczną z zacierką i ziemniakami– taką, jakimi kiedyś raczono pacjentów.

4.       Zobaczyć m.in.: jak karmiono wszy oraz jak wyglądała klatka do przechowywania wszy; można było także poznać bliżej osobę prof. Rudolfa Weigla oraz węgierskiego noblisty Roberta Barany (czyt. Barań), który jako lekarz pracował w przemyskim szpitalu podczas
I wojny światowej. Rudolf Weigl jesienią 1914 r. jako privatdozent (pracownik naukowy)
na Uniwersytecie Lwowskim został zmobilizowany do c.k. armii Austro-Węgier. Trafił do pracowni mikrobiologii szpitala w Przemyślu, kierowanej przez bakteriologa prof. Filipa Eisenberga. Miał zajmować się zarazkami cholery, ale bardziej intrygowały go zarazki tyfusu plamistego. „Jak nie zechcą ssać, to trzeba im to do d… – Weigl zawahał się, czy wypada użyć przy profesorze dosadnego słowa – …do zadniego otworu wstrzyknąć”. Wziął cieniutką kapilarę i pod mikroskopem, na oczach Eisenberga, wprowadził do jelita wszy kroplę zakażonego płynu. Tak narodziła się metoda, dzięki której Weigl pierwszy w świecie otrzymał w laboratorium hodowlę zarazka tyfusowego na wszach” – napisał jego asystent Henryk Mosing.

5.       Zobaczyć wnętrze Kaplicy Garnizonowej p.w. matki Bożej Królowej Polski, która opieką duchową Ordynariatu Polowego w Garnizonie Przemyśl obejmuje m.in.: 5. batalion strzelców podhalańskich, 1 batalion czołgów w Żurawicy, Rejonowe Warsztaty Techniczne w Żurawicy, placówki Żandarmerii Wojskowej w Przemyślu oraz funkcjonariuszy Straży Granicznej, Służby Celnej i Straży Ochrony Kolei.

                Większość zwiedzających wspominała jakieś epizody ze swojego życia związane z tym miejscem, bo „Oni tu byli”. Tytuł na plakacie nawiązywał do osób sławnych, ale i też do tych, którzy tutaj się leczyli – żołnierzy, cywili oraz pracowników: lekarzy, salowych itp.

                Klimat tegorocznych obchodów był bardzo nastrojowy, bowiem z przewodnikiem
w niewielkich grupkach, wieczorową porą uczestnicy przemieszczali się po terenie dawnego kompleksu szpitalnego, który jest pięknie rozplanowany i zadrzewiony. Jakkolwiek wydawać by się mogło, że jest to też teren nieco zapomniany i zatrzymany w czasie, to jednak niektóre jego obiekty na nowo odzyskują funkcje użytkowe. Znajdują się tam następujące instytucje: Wojewódzka Stacja Pogotowia Ratunkowego SP ZOZ w Przemyślu, CARITAS Archidiecezji Przemyskiej, FUNDACJA POMOCY DZIECIOM PRZEWLEKLE CHORYM "Jerzyk", Centrum Hospicyjno-Opiekuńcze „Betania” prowadzone przez „Rycerskie i Szpitalne Bractwo św. Łazarza z Jerozolimy”, Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania w Przemyślu, Medyczno-Społeczne Centrum Kształcenia Zawodowego
i Ustawicznego dawna Szkoła Medyczna.

                W imieniu Zarządu Koła Przewodników oraz wszystkich przewodników składam podziękowania Panu Wojciechowi Bakun Prezydentowi Miasta Przemyśla oraz Panu Janowi Pączek Staroście Przemyskiemu za objęcie patronatem naszych obchodów i udzielenie finansowego wsparcia.

Serdecznie dziękujemy za przyłączenie się do obchodów Międzynarodowego Dnia Przewodnika członkom Przemyskiego Stowarzyszenia Rekonstrukcji Historycznej „X Dowództwo Okręgu Korpusu” za inscenizację sali chorych, Dowódcy i żołnierzom 5. batalionu strzelców podhalańskich im. gen. bryg.  Andrzeja Galicy, Dyrektorowi Wojewódzkiego Szpitala im. św. Ojca Pio w Przemyślu, Dyrektorowi CARITAS Archidiecezji Przemyskiej, Przedsiębiorstwu Gospodarki Mieszkaniowej  Sp. z o.o., Przemyskiemu Ośrodkowi Sportu i Rekreacji,  Zarządowi Dróg Miejskich, członkom Muzeum Ratownictwa w Krakowie Oddział w Przemyślu , a także wszystkim, którzy choćby w minimalnym stopniu przyczyniali się do uświetnienia naszych obchodów, a których nie sposób wymienić. Podziękowania należą się także PRZEWODNIKOM, którzy ambitnie zaangażowali się w te uroczystości i… pewnie za rok znów coś wymyślą.

 

Oprac. M. Kroczek prezes Koła Przewodników; zdjęcia  P. Michalski.